Reklam
Bugun...
SEMAHLARA YOLCULUK


Fatma Taşcan Dost Mekanı
fatmatascan@hotmail.com
 
 
facebook-paylas
Tarih: 18-10-2015 22:18
     

Merhaba Sayın Okurlar,  Mubarek Muharrem ayına cümlesiyle nail olduk, şükürler olsun. Muharrem ayında tutulan oruçları, ibadetleri, duaları ALLAH (C.C.) kabul ve razı eylesin.

“Dost Mekânı” Köşemizde bugün araştırmalarımdan edindiğim bilgilerle Alevi Semahlarına, Şaman dini törenlerindeki geleneklerden başlayan gizemli bir yolculuk yapacağız.

 Alevilik Türk kültür tarihinin önemli unsurlarından biridir.Anadolu’da İslâmî inançla birlikte, İslâm öncesi inanç ve gelenekleri de halen yaşadığını görmekteyiz. İslâm öncesi dini geleneklerden bir kısmı İslâmî motiflere birleştirilerek hayatını devam ettirmektedir.

Semah ve zikir uygulamalarında, tesiri olan tek unsur şamanlığa ait değildir. İslâmî olanlarla diğer inanç unsurları büyük bir etkileşim içindedir. Şaman törenlerinden alevi semahlarına taşınan tören gelenekleri içindeki sembolik hareketler de içinde bulunan durumu açıklayan bu türden hatırlatma figürleridir. Bu hatırlatma figürlerindeki simgeler arasında törenler, danslar, anlatılar, giysi ve takılar ve benzeri öğeler sayılabilir. Semah dansından sonraki yazımda ayrıca bahsedeceğim.

 Şamanlar yaptıkları dini törenlerde bir an kendilerini Tanrılarıyla birlikte olmak, ruhsal şifanın kaynağıyla özdeşleşme ya da bir çeşit aşkın gücünün cisimleşmesi sürecine kaptırdıkları bir gizem içinde bulurlar. İnsanlar ile “Tanrı” arasında özel bir bağ olduğu varsayılır. Şaman ayini esnasında giyilen elbiselere baktığımızda mistik unsurlarla süslenmiş özel tasarımlar olduğunu görürüz. Şamanın giysisindeki bütün süs ve motiflerin fonksiyonu şamana, yeni ve sihirli bir beden vermek içindir. Tasvir edilen üç hayvan: kuş, ren geyiği ve ayı sembolü figürler ile süslenirdi. Ancak kuşun ayrı bir yeri vardır. Bunun da sebebi kuş giysisinin trans halinde öbür dünyaya yolculuk için mutlaka gerekli olmasıdır. Kıyafetlerin yanı sıra davul ve şaman şarkıları da trans için gerekli ve tamamlayıcı Tanrıya ulaşmak için araç unsurlarıdır. Davulun sesi, şamanın odaklanma aracıdır.

Anadolu’da, Alevi cemlerinde dede veya zakir bağlamayı çalmak için ele aldığında önce niyaz eder. Bu da Alevi inancında sazın fevkalade bir önem taşıdığının bir belirtisidir.

Şamanlık ile Alevi Bektaşi inancı arasında dinî liderler, törenlerde özel giysilerin giyilmesi, sıra ve mertebe ile oturulması, tören esnasında müzik, şiir ve dansın birlikte bulunması, uygulanılması, kurallar, dualar bakımından büyük benzerlikler vardır.

Şaman törenleri genellikle gece yapılır. Alevi – Bektaşi cemleri de gece yapılır. Şaman öldüğünde yerine onun yardımcılığını yapmış olan erkek torunlardan biri geçer. Anadolu’da da dede olmanın en temel şartı dede soyundan gelmektir.

Dedelerin cem törenlerinde kullandıkları “asa” veya “tarik” de şamanların ayinlerde kullandıkları “asa” yı hatırlatır. Şaman ayinlerinde davulla birlikte kayın ağacından yapılmış bir sopa da kullanılırdı. Alevi cemlerinde ayrıca bu asaya serdeste, tarik, erkan  Zülfikâr veya alaca değnek denmektedir. Dede asa ile taliblere dua eder. Bazı yörelerde asa olmadan cem töreni yapılmaz.

Aleviler cem törenlerine yeni ve temiz elbiselerle giderler. Dedelerin eskiden bu yana giydikleri özel bir kıyafetleri vardır. Özellikle cem töreninde dedelerin üç etekli bir entari giymeleri zaruridir. Ancak son zamanlarda bu şarta riayet edilmediği görülmektedir. Üç etekli entari giyme geleneği eski Türklerde de mevcuttur.

Cemdeki bu merasim şamanın göklere seyahati, orada Tanrı huzuruna varması, suçları affettirmesi esaslarıyla aynıdır. Turnalar semahı her yörede dönülmektedir. Bu turna kuşunu simgeleyen bir semahtır. Şamanî ayinlerinde olduğu gibi turna, Alevî-Bektaşi inancında da önemli bir yere sahiptir. Turna ile Hz. Ali özdeşleştirilir.

Sema ve semahların evrenle Tanrıyla bir olmaya yönelik olması, bu dansların İslâm öncesi kutsal danslarla olan ilişkisini, aynı yapıyı ve düşünme tarzını koruduğunu ortaya koymaktadır.

Yeni bir Semahta buluşmak ümidiyle,

Esen kalın,



Bu sitede yer alan bilgiler İkinci Bölge Haber adresi kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Tüm hakları Telif Hakları Yasası'nca korunmaktadır. Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
İnternet Gazetemizde yayınlanan Haber, Makale, Video, Galerilerdeki kategori Resimlerinin Yayınlanmış olması desteklediğimiz anlamını taşımaz.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
loading...
GÜNDEM'DEN BAŞLIKLAR
YUKARI