Bugun...
Güllaç Tadında…


Op. Dr. Kayıhan Çağlar Sağlıklı Düşünce
kayihancaglar@gmail.com
 
 
facebook-paylas
Tarih: 05-06-2017 13:42
     

 

Ramazan orucu, esas itibariyle tüm Müslümanlarca aynı tarzda tutulur. Ama oruç dışındaki tüm uygulamalar, kültürümüze aittir yani Türkleşmiştir.

Ramazan öncesinde evlerin temizlenip, ramazanın temiz evlerle karşılanmasına ‘ramazan temizliği’ denir. Ramazanın başladığı gün, genellikle hemen herkeste ilk orucun getirdiği bir acemilik olur. Oruç; kimisinde tedirginlik, kimisinde unutkanlık, kimisinde gerginlik, kimi çay ve sigara tiryakilerinde bir asabilik ortaya çıkarabilir. Daha ilk günden “dayanamıyorsan tutma” şakaları yapılır. Ramazanda çocukların oruç tutmasının ayrı bir önemi vardır. Önce ‘tekne orucu’ diye başlayan öğleye kadar oruç tutmalar, tam günle neticelendiğinde ayrı bir sevinç yaratır. Türklerdeki yardımlaşma geleneği sayesinde insanlarımız, yapabilecekleri kadar yardımı ramazan boyunca ihtiyaç sahiplerine ulaştırarak onların da rahat bir ramazan geçirmelerini sağlarlar. Ramazanda ‘iftar davetleri’ geleneksel Türk misafirperverliğinin bir devamı niteliğindedir. Dar gelirli/geliri olmayanların iftar yapabilmeleri için iftar çadırları gibi özel mekânlar hazırlanmaktadır. Türk mutfağının geleneksel tatlısı güllaç, Ramazanda iftar sofralarının baş tacıdır. Ramazanın ekmeği de kendine mahsus olan pidedir. Her yörenin kendine göre bir mutfak kültürü olduğu gibi her şehrin ramazan yemekleri de değişiklik göstermektedir. İftar sonrasının ise ayrı bir havası vardır. Önce birkaç bardak çay içilir, sonra teravih namazı kılınır. Asıl dinlenme, sohbet ve eğlenme teravihten sonra başlar.

Ramazanda insanlar, birbirleriyle ‘iftarlık’ adında hediye alıp verirler. Ramazanda çarşılar da farklı bir havaya bürünürler. Ramazana özgü gıdalar satılır ve herkes gücü oranında bu gıdalardan almaya çalışır. Ramazan ayına mahsus olmak üzere, camilerde iki minare arasına gerilen iplere kandiller veya elektrik ampulleri asılması suretiyle mahyalar kurulur. Kılınan teravih namazında bile Türk’e ait unsurlar vardır; rekâtlar arasında okunan salât-ü selamların bestelenmiş şekilde okunması, ilahiler okunması vs.

Ramazanın Türk kültürüne özgü bir başka yönü de Türk mizah ve eğlence oyunlarının bu ayda yoğunlaşmasıdır. Türk, Doğu ve Batı müziğinden örnekler, kıraathanelerde yapılan sohbetler, Karagöz ve orta oyunu, tiyatrolar, meddahların esprileri, kukla gösterileri, palyaçoların güldüren oyunlarıyla iftar sonrası ramazan eğlenceleri, nostaljik ve sembolik olarak televizyonlarda ya da bazı belediyeler tarafından ‘Ramazan şenliği’ şeklinde düzenlenmektedir. Eskiden halk arasında “Bektaşi’ye ‘baba acaba ramazan bizden memnun gitmiş midir?’ diye sorulunca ‘memnun gitmese her sene on gün erken gelir miydi?’ diye cevap vermesi” gibi herkesin gülüp eğleneceği nükteler üretilirdi. Günümüzde ise yumurtalı pide yaptırmak gibi hoş bir vakit geçirme telaşında bile, tahammülsüzlükten dolayı kavgalar yaşanabilmektedir.

Ramazanda oruç tutacak olanlar sahura davul çalınarak çağrılır. Bu vazifeyi belediyelerce görevlendirilen davulcular yapar. Eskiden davul çalan kişi, kapıların önünde durur, bir mani söyler, açılan kapıdan kendisine bir miktar harçlık verilirdi. Şimdilerde ise nostalji olsun diye davul çalınıyor, ama artık ne davulcuda mani söyleyecek kadar dağarcık var, ne de dinleyenlerde onu dinleyecek sabır. 

Eski ramazanlardaki güzelliklerin şimdilerde bulunmadığından mıdır, yoksa çocukluk günlerine duyulan özlemden midir bilinmez; ancak babalarımız çocukluk günlerinin ramazanlarını arıyorlar, onların babaları da öyleymiş, galiba bizim çocuklarımız da gelecekte kendi çocukluk dönemlerinin ramazanlarına özlem duyacaklar. En problemsiz günlerimiz çocukluk günlerimiz olduğu için hatıralarımızda hep taze kalır, unutulmaz ve o günlere özlem duyarız.

Son söz: Geçmişe duyulan özlem, geçmişi yaşatmanın bir kapısı olsa gerek. Eski ramazanlar ne kadar özlense de her dönemin kendine özgü bir manevî iklimi var. Çocukluk tadında iyi Ramazanlar, dilerim. Şen ve esen kalınız.



Bu sitede yer alan bilgiler İkinci Bölge Haber adresi kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Tüm hakları Telif Hakları Yasası'nca korunmaktadır. Yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir.
İnternet Gazetemizde yayınlanan Haber, Makale, Video, Galerilerdeki kategori Resimlerinin Yayınlanmış olması desteklediğimiz anlamını taşımaz.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
GÜNDEM'DEN BAŞLIKLAR
YUKARI